OCP, OC przewoźnika, CARGO — ubezpieczenia w transporcie

Ubezpieczenia w transporcie drogowym to jedno z zagadnień, które pojawia się regularnie w zadaniach praktycznych na egzaminie CKZ — zarówno przy kalkulacji kosztów (moduł E), jak i przy pytaniach o odpowiedzialność (moduł A). Oto podstawowe rodzaje polis, które powinien znać zarządzający.

OC obowiązkowe pojazdu

Odpowiedzialność cywilna posiadaczy pojazdów mechanicznych — podstawowe ubezpieczenie wymagane przez prawo (ustawa z 22.05.2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych).

Zakres:

• szkody osobowe wyrządzone osobom trzecim (do 5 210 000 EUR)
• szkody rzeczowe (do 1 050 000 EUR)

Nie pokrywa szkód w pojeździe sprawcy ani szkód w ładunku przewożonym.

Kara za brak OC: 2–3-krotność składki rocznej (zależnie od okresu bez ochrony). Dla ciężarówek dziennie: ok. 180–270 zł.

AC — autocasco

Ubezpieczenie dobrowolne chroniące sam pojazd przed szkodami:

• kradzież
• uszkodzenie w wyniku zderzenia (z winy kierowcy albo bez winy)
• szkody komunikacyjne, pożarowe, żywiołowe

Dla transportu — zwykle tak, chociaż stare pojazdy (powyżej 10 lat) często są ubezpieczane tylko w OC z uwagi na cenę składki.

OC przewoźnika w ruchu krajowym

Ubezpieczenie dobrowolne, ale praktycznie wymagane przez klientów. Chroni przewoźnika przed roszczeniami odbiorcy ładunku z tytułu:

• utraty ładunku
• uszkodzenia ładunku
• opóźnienia w dostawie

Zakres zgodny z Prawem przewozowym (ustawa z 1984).

Suma gwarancyjna: zwykle do wartości jednego ładunku (np. 50 000 zł, 100 000 zł, 500 000 zł), zależnie od charakteru przewozów.

OCP — Odpowiedzialność Cywilna Przewoźnika

Rozszerzone ubezpieczenie dla przewoźnika w transporcie międzynarodowym rzeczy. Chroni przed roszczeniami zgodnie z:

• Konwencją CMR (międzynarodowy przewóz rzeczy)
• Prawem przewozowym (krajowy)

Suma gwarancyjna zwykle 8,33 SDR/kg (minimum zgodnie z CMR) × średnia waga ładunku. Dla przewozów typowych — 50 000–500 000 EUR per ładunek.

Rozszerzenia opcjonalne:

• odpowiedzialność za opóźnienie (nie standardowo w CMR, bo CMR ogranicza do kwoty przewoźnego)
• odpowiedzialność za ryzyko kradzieży (kradzież całego pojazdu z ładunkiem)
• odpowiedzialność za kabotaż (specyficzne ryzyko)

CARGO — ubezpieczenie ładunku

To ubezpieczenie ładunku, nie przewoźnika. Kupowane przez nadawcę lub odbiorcę towaru. Chroni właściciela ładunku przed:

• stratą ładunku w czasie przewozu
• uszkodzeniem
• opóźnieniem (opcjonalnie)

Zakres klasyfikowany według klauzul ICC (Institute Cargo Clauses):

• A — all risks (najszersze, pokrywa wszystko oprócz wyłączeń)
• B — poważniejsze uszkodzenia (pożar, wybuch, zderzenie, przewrócenie)
• C — najwęższe (tylko katastroficzne)

Dla transportów wartościowych (elektronika, kosmetyki, farmaceutyki) — klauzula A jest standardem.

OC spedytora

Ubezpieczenie dla spedytora, który odpowiada za wybór przewoźnika (nie za sam przewóz). Chroni przed roszczeniami klienta z tytułu niedbałości w wyborze podwykonawcy.

Suma: zwykle 100 000–1 000 000 EUR na jedno zdarzenie, roczna agregata do 5 000 000 EUR.

W praktyce — spedytorzy często łączą polisę OC spedytora z OCP (żeby móc gwarantować klientowi pełną odpowiedzialność niezależnie od tego, kto fizycznie przewoził).

Jak liczyć ubezpieczenia w kalkulacji trasy

Składki ubezpieczeń to koszt stały zestawu transportowego. Roczna składka OC + AC + OCP dla zestawu ciężarowego wartości 500 000 zł to zwykle:

• OC obowiązkowe: 3 000–8 000 zł
• AC: 10 000–30 000 zł (zależnie od wieku pojazdu i stawki)
• OCP: 5 000–20 000 zł (zależnie od sumy gwarancyjnej i historii szkód)

Razem: ok. 20 000–50 000 zł rocznie per zestaw.

Przy przebiegu 120 000 km/rok to 0,17–0,42 zł/km doliczane do kosztu kilometra.

Dla egzaminu CKZ

Pytania w modułach A, D, E:

• które ubezpieczenia są obowiązkowe, które dobrowolne
• różnica między OCP a CARGO (przewoźnik vs ładunek)
• sumy gwarancyjne OC obowiązkowego (5 210 000 EUR osobowe)
• klauzule ICC dla CARGO (A/B/C)
• odpowiedzialność spedytora (OC spedytora)

W zadaniu praktycznym — scenariusze typu „Przewoźnik dostarczył towar z uszkodzeniem. OCP przewoźnika pokrywa 100 000 zł, wartość ładunku to 150 000 zł. Kto pokrywa różnicę?” Odpowiedź: różnicę 50 000 zł pokrywa przewoźnik z własnych środków (lub CARGO właściciela ładunku, jeśli było zawarte).

Zobacz bazę pytań z modułu E →